|
• CẬP NHẬT HÓA NHỮNG KHÁI NIỆM CĂN BẢN VỀ BỆNH BẤT LỰC (IMPUISSANCE)
• LƯỢC SỬ CÁC PHƯƠNG PHÁP TRỊ BỆNH BẤT LỰC: XƯA VÀ NAY.
• “THẦN DƯỢC” VIAGRA: HỎI VÀ ĐÁP.
NHỮNG LỜI KHUYÊN THỰC TIỄN.
Theo một thống kê tại Hoa Kỳ có gần tới 30 triệu người bị
bệnh bất lực và tại Canada, dân số thấp hơn nhiều cũng có tới 3 triệu người bị chứng bệnh này.
Để thuyết minh cho sự quan trọng của vấn đề này, đối với người Việt chúng ta, ngay cả khi ở
Việt Nam, chúng tôi xin đơn cử một trường hợp trong đời hành nghề của tôi mà tôi còn nhớ mãi.
Đó là năm 1972, tại khu Niệu Khoa Bệnh Viện Bình Dân thuộc Đại Học Y Khoa Sài Gòn. Vào một
buổi sáng của mùa mưa vừa dứt, chương trình giải phẫu sáng hôm đó gồm 3 ca: ca đầu tiên là một
vế thương thận do đạn pháo kích đêm hôm trước, ca thứ 2 là ung thư bọng đái, và ca thứ 3 là
giải phẫu một trường hợp bất lực của một nam bệnh nhân ở vào tuổi ngũ tuần.
Khi từ phòng mổ đi ra phòng hồi sức, tôi và bác sĩ T.N. (hiện hành nghề tại Hoa Kỳ) đã gặp một
thiếu phụ trạc tứ tuần với nét mặt đăm chiêu lo lắng. Chúng tôi nghĩ là người nhà của ca vết
thương thận do đạn pháo kích, nhưng chúng tôi đã đoán lầm, thiếu phụ này tự giới thiệu bà ta
là phối ngẫu của ông “X” vừa được giải phẫu về bệnh bất lực.
Câu hỏi đầu tiên của bà là “Bác sĩ! Kết quả giải phẫu cho chồng tôi là ông “X” có tốt không
bác sĩ?” Hai anh em chúng tôi tươi cười và trả lời thong thả trong một sự dè dặt cố hữu:
“Chúng tôi nghĩ là tốt, để bà “theo dõi” xem!”.
Mấy tháng sau cuộc giải phẫu các vết mổ đã lành lận, vật ghép vào dương vật (bằng silicone
trong như một miếng plastic-prothèse de Pearman) đã có hiệu quả. Kết quả cuộc giải phẫu này
bác sĩ T.N. và tôi đã tường trình trong tập san nghiên cứu Acta Medica Vietnamica của trường
Đại Học Y Khoa Sài Gòn thời đó với kết luận là vật ghép dùng được nhưng bệnh nhân than hơi bất
tiện vì dương vật ở thế cương cứng thường trực!
Câu chuyện vui mà chúng tôi vừa kể cho thấy giữa thời đại mà Việt Nam đang khói lửa chiến
tranh, bên cạnh việc chữa trị các vết thương chiến tranh, ngành y tế không quên săn sóc cho
sức khỏe và hạnh phúc gia đình của bệnh nhân, mục đích tối hậu của y học.
Không phải người Âu Tây mới nghĩ tới vấn đề này mà Á Đông chúng ta coi cái vấn đề đó cũng
không kém phần quan trọng.
Từ cuộc giài phẫu đó tới nay đã 30 năm, chúng ta đã tiếp thu được biết bao thành tựu mới của y
học mà chúng tôi cố gắng thâu tóm trong những phần dưới đây.
Để hiểu rõ căn bệnh và các phương pháp trị liệu, chúng
ta cần nhắc lại ở đây một vài khái niệm căn bản.
Về phương diện cơ thể học (hình 1):
Dương vật được cấu tạo bởi ba cột thịt chạy dọc theo
chiều dài của dương vật. Hai cột hai bên gọi là theå hang (corps caverneux) và một cột ở dưới
gọi là thể xốp (corps spongieux) có niệu đạo (urèthre) tức ống thoát tiểu chạy dọc ở giữa thể
xốp. Hai thể hang này chứa những hang nhỏ xen kẽ giữa các thớ thịt nhẵn, các hang này tiếp máu
từ các động mạch tới dương vật. Khi các động mạch dãn nở, máu tời nhiều và sẽ làm trương lớn
hai cột thịt này, tạo nên hiện tượng cương cứng dương vật (érection).
Về phương diện sinh lý học:
Làm thế nào sự cương cứng đó có thể kéo dài?
Khi có một kích thích tình dục do các giác quan: khứu giác, thị giác...hoặc do phản xạ: xúc
giác...não bộ điều khiển thần kinh dương vật tiết ra chất oxyde nitrique. Chất này giúp cho
chất guanosine monophosphate viết tắt là G.M.P., tác dụng lên các mạch máu và bắp thịt làm dãn
các động mạch và dãn cơ trong hai thể hang.
Khi trương lên, hai thể hang sẽ đè lên hệ thống tĩnh mạch (hồi quản) nằm trong một cái bao bọc
quanh thể hang. Như vậy máu không trở về tim được và ứ đọng trong dương vật và tạo nên sự
cương cứng. Chừng nào G.M.P. còn đọng lại trong máu, chừng đó các động mạch ở dương vật còn
trương lên và dương vật còn cương cứng.
Nhưng con người như một bộ máy rất tinh vi, khi không còn kích thích nữa, não bộ lại điều
khiển để tiết ra một diếàu tố gọi là chấtphosphodiestérase 5 (viết tắt là P.D.E.5). PDE.5 có
tác dụng phá hủy chất GMP và làm mạch máu xẹp lại, các cơ co lại và dương vật lại xẹp xuống,
trở về trạng thái bình thường.
Thuốc mới Viagra (sẽ đề cập phần dưới) tức Sildenafil có tác dụng ngăn cản chất PDE.5 này và
làm cho tránh được sự phá hủy GMP, GMP luôn luôn hiện diện trong máu để tạo sự cương cứng lâu
dài dương vật.
Những nguyên nhân nào thường gây nên bệnh bất lực?
Khái niệm về nguyên nhân bệnh bất lực đã thay đổi rất
nhiều. Trước kia người ta cho rằng bệnh bất lực phần lớn là do tình trạng tâm thần, thậm chí
Sigmund Freud đã gán cho nó một tình trạng tâm thần bẩm sinh, một nghiệp chướng. Ngày nay,
người ta giài thích các nguyên nhân một cách khoa học hơn: Tất cả các nguyên nhân nào làm máu
tới dương vật ít đi hay làm máu không ứ đọng lại được trong dương vật đều đưa đến bệnh bất
lực. Chúng ta có thể kể:
a) Các bệnh ảnh hưởng tới tình trạng sơ cứng động mạch (athérosclérose) như ở phần lớn quý vị
cao niên và đặc biệt khi có áp huyết cao (hypertension artérielle)
- Bệnh tiểu đường (đặc biệt hay gây biến chứng ở các mạch máu nhỏ)
- Bệnh cholestérol cao, hút thuốc lá nhiều...
b) Các phản ứng phụ của một số thuốc hạ áp huyết, hạ đường hay những thuốc trị bệnh tâm thần,
những thuốc này ảnh hưởng rất nhiều tới chất GMP nói ở trên.
c) Các bệnh do tổn thương thần kinh dương vật: như các chấn thương cột sống, đặc biệt là sau
phẫu thuật cắt bỏ tiền liệt tuyến tận gốc (nhiếp hộ tuyến-Prostatectomic radicale).
Ngoài ra chúng ta cũng phải kể:
d) Những nguyên nhân tâm lý: lo âu, nhiều phiền muộn, nhất là lo âu thái quá hoặc mất tự tin
về khả năng tình dục của mình. Khoa học đã chứng minh các tình trạng lo âu này làm tiết ra
chất dãn các tĩnh mạch và làm máu thoát đi khỏi dương vật nhanh chóng và làm xẹp nhanh dương
vật.
|
