Đau Lưng - Đau Thận

Bác Sĩ ĐẶNG PHÚ ÂN

Đau lưng là một triệu chứng rất thông thường mà bệnh nhân thường than thở với thầy thuốc. Không phải chỉ người giá mới thở than, người trẻ cũng khổ sở vì đau lưng, không phải chỉ phái nam mới bị, phái nữ tỷ suất đau lưng cũng không kém. Tất cả mọi giới, mọi lứa tuổi đều có thể mắc chứng đau lưng, tuy rằng nặng nhẹ và nguyên nhân khác nhau.

Theo tác giả Edwin G. Bovill và cộng tác viên, tại Hoa Kỳ mỗi năm có tới trên 400.000 người mất khả năng lao động vì bị đau lưng, chính phủ phải chi hàng chục tỉ đô la cho việc chữa trị gần 80% dân bị đau lưng bởi các nguyên nhân khác nhau.

Để đi trực tiếp vào câu hỏi, xin mời quý vị hãy theo dõi khung cảnh phòng khám của chúng tôi hôm nay. Nếu theo tuổi tác để kính lão đắc thọ, và để tôn trọng phái nữ hơn phái nam chúng tôi xin giới thiệu:

1- Bên phải là cụ bà Nguyễn T.A., 68 tuổi, dáng điệu hơi nóng nẩy, lưng bà hơi còng, lui tới phòng khám luôn vì bà cụ bị đau lưng đã lâu và nhiều khi đau tứ chi luôn.

2- Bên trái là cụ ông Trần V.B., 82 tuổi, dáng điệu mệt mỏi nhưng có vẻ trầm tĩnh hơn, cũng là bệnh nhân quen thuộc của phòng khám, lúc nào cụ cũng than:”Tôi đau thận, thận tôi suy rồi...!”, xin Bác Sĩ cho bổ thận, đau lưng quá!”.

3- Trong góc phòng chị Lê T.C., 32 tuổi đang mang thai, tay lúc nào cũng đặt sau lưng vì quá đau lưng. Hỏi ra được biết chị bị sốt cao mấy ngày nay, đi tiểu thì gắt, nước tiểu đục và tiểu vặt suốt ngày và đêm.

4- Đằng sau là anh Trương V.Đ., 26 tuổi, đi làm trong một hãng sản xuất bàn ghế, hay đi làm ca đêm, nét mặt lúc nào cũng chán đời, dáng điệu không thích hợp một chút nào với tuổi tác của anh, vợ chồng anh vừa ly dị, anh Đ lúc nào cũng than “Bác Sĩ ơi! đau lưng quá! Bác Sĩ cứu em với, em bị suy thận rồi, suy luôn sinh dục nữa, Bác Sĩ cho em thuốc bổ âm hay bổ dương nào thật tốt, bao nhiêu tiền em cũng cố ráng đi mua, ngày xưa ở Việt Nam còn có Tam Tinh Hải Cẩu bổ thận hoàn, bây giờ qua đây làm sao mà kiếm thuốc đó được Bác Sĩ ơi...!”

5- Ngoài cửa xe cứu cấp đưa khẩn cấp vào một người đàn ông không biết tên, trạc 40 tuổi, đau lăn lộn, cấp cứu viên vội trình: Bác Sĩ, bệnh nhân này đau lưng, đau bụng quá độ, người nhà nói ông ta đứng, nằm không yên, nhiều lúc đau lưng đến cực độ, co quắp người gập lại làm hai, nhiều khi lại không đau gì cả. Trên xe cấp cứu tụi em không tài nào cột chặt bệnh nhân vào băng ca được, rồi lại còn đòi hỏi đi tiểu luôn, nước tiểu có màu đỏ.

Chiếc xe cứu thương này chở vào phòng khám bệnh nhân cấp cứu trên đã làm cho không khí trở nên căng thẳng hơn, cô y tá trưởng của chúng tôi đang than thở vì đau lưng sau khi leo lên bục để kiếm hồ sơ bệnh nhân một cách liên tục, bệnh nhân quá đông, cô ta cũng im tiếng luôn, chỉ biết lủi thủi đi kiếm nước đá đắp vội vào lưng và cũng may cô đổi ca và ê-kíp trực tiếp thay cô. Khi báo lên khuôn thì cô y tá trưởng này đang nghĩ ở quê cô tận Lac St Jean vì tai nạn lao động và đồng thời nghỉ Tết Tây luôn!

Trên đây là một vài hình ảnh điển hình của những bệnh nhân bị Đau Lưng. Mỗi người một vẻ (nhưng mười phân không vẹn mười vì đau quá!). Chúng tôi hy vọng quý bạn đọc không rơi trúng vào bất cứ trường hợp nào kể trên. Nhưng nếu có hao hao giống thì xin quý vị hãy bình tĩnh và yên tâm vì chúng tôi sẽ phân tích và giúp đỡ quý vị thoát qua khỏi những cơn đau. Y khoa hiện đại có nhiều tiến bộ trong việc thẩm sát, định bệnh và chữa trị hiệu quả cho quý vị và đặc biệt chúng tôi cũng sẽ trình bầy những điều căn dặn để phòng ngừa hay ít ra cũng làm giảm cơn đau tạm thời cho quý vị trong khi chờ đợi đi khám bệnh.

Trước hết, chúng tôi muốn khẳng định với quý vị rằng, “Đau Lưng không hẳn là Đau Thận!” và “đau thận không liên quan gì tới yếu sinh dục cả” như thành kiến của chúng ta.

Khi còn ở Việt Nam, Khu Niệu Khoa Bệnh Viện Bình Dân nằm ngay cạnh khu chỉnh trực (giải phẫu xương), bệnh nhân thường tới khám khoa niệu vì đau lưng do đau thận nhưng đa số đã được chuyển qua khu chỉnh trực vì không phải là đau thận, ra tới ngoại quốc sự lầm lẫn này không phải không có, bệnh nhân thường than “Docteur, j’ai mal aux reins!” (Bác Sĩ, tôi đau thận!) nhưng khám ra không phải là đau thận. Thận chỉ có nhiệm vụ chính là lọc máu, thải một số chất ra nước tiểu, chỉ có nang thượng thận (glande surrénale) là một tuyến nhỏ nằm hoàn toàn ở ngoài và ở phía trên đình của thận mới tiết một số kích thích tố ảnh hưởng trong chức năng sinh dục ngoài các cơ quan khác như dịch hoàn (testicules), buồng trứng v.v...

Những nguyên nhân chính của Đau Lưng là gì?

Đĩa sụn nằm đệm ở giữa các đốt xương sống, ở những người già bề mặt các đĩa sụn bị hao mòn, biến dạng, trở nên gồ ghề, các mặt khớp xương sống đụng chạm vào nhau bất bình thường, gây đau nhức khó chịu và nhiều khi đè vào các thần kinh gây nên đau lưng ăn lan xuống mông, bắp vế và tới tận bàn chân (thường gọi là đau thần kinh tọa) (sciatalgie). Đó trường hợp của ông cụ Trần V.B. (trường hợp số 2)

3- Bệnh sốp xương (hay loãng xương)-ostéoporose: thường xẩy ra nơi quý bà ở thời kỳ mãn kinh (ménopause) với biến chuyển của các kích thích tố làm mất đi một số chất cấu tạo xương và xương trở nên sốp, đau và dễ gẫy, cơ thể lúc nào cũng thấy nóng bừng bừng. Đó là trường hợp của bà cụ Nguyễn T.A. (trường hợp số 1).

4- Bệnh thoát vị nơi đĩa sụn (hernie discale): do sự thoát tủy sống qua một điểm yếu của đĩa sụn, bệnh nhân thường đau thần kinh tọa như đã nói ở trên. Phát hiện nhờ X-quang tủy sống (Myélographie).

5- Các trường hợp viêm xương khớp (ostéoarthrite) và gẫy xương sống.