|
LÀM THẾ NÀO ĐỂ PHÒNG NGỪA ĐAU LƯNG?
Để phòng ngừa chứng đau lưng, chúng ta phải thận trọng
trong các tư thế đi, đứng, nằm, ngồi và đặc biệt khi khuân vác các vật nặng.
1- Khi đứng (H 4):
- Phải thẳng lưng, cần tránh vặn vẹo xương sống.
- Nếu phải đứng lậu, nên dạng hai chân ra, chân trước, chân sau.
2- Khi đi (H 5):
- Phải giữ thẳng lưng, mặt phải nhìn thẳng phía trước,
không nên cong lưng hay đi chồm ra phía trước.
- Cố tránh giầy hay guốc cao gót (bệnh của quý bà quý cô!)
3- Khi ngồi (H 6-H 7):
Phải giữ lưng thẳng, tựa lưng vào thành ghế hẳn hoi.
- Nếu ngồi lâu nên thỉnh thoảng đứng dậy đi lại thay đổi vị trí (bệnh của quý vị mê internet!)
- Khi ngồi lái xe: lưng cũng phải ở tư thế thẳng thắn, thoải mái, nếu ngồi gần tay lái, hai
đầu gối hơi gập lại để khi thắng xe, ta bớt phải dùng lực của lưng nhiều. Nếu lái xe lâu trên
đường dài, nên nghỉ sau trung bình hai giờ để giãn cơ sống lưng.
4- Khi nằm (H 8):
- Có thể nằm ở hai tư thế: nằm ngửa hay nằm nghiêng.
- Nói chung nên nằm ở trên một giường có nệm đừng mềm
quá, tốt nhất đặt nệm trên một tấm ván thẳng.
- Đặc biệt cần tránh triệt để giường có nệm là túi nước (lit d’eau-water bed).
- Nếu nằm ngửa: nên kê một cái gối dưới hai đầu gối mục đích để lưng đỡ cong, đầu kê trên một
cái gối thấp. Nếu nằm nghiêng: nên gập đầu gối lại và kẹp giữa hai đầu gối một cái gối nhỏ
5- Khi khuân vác nặng (H 9):
- Ngồi xổm, lưng thẳng, hai đầu gối gập lại, dùng sức của
hai đùi để đứng dậy và nâng đồ lên, do đó mà lưng ít bị xử dụng tới.
- Cần tránh khom lưng để khuân đồ nặng.
- Tốt nhất nếu đồ quá nặng, nên sử dụng những dụng cụ đặc biệt để giúp sức (hand truck).
Về các trường hợp đau lưng do thận:
- Để ngừa sạn đường tiểu: mỗi năm nên đi khám tổng quát một lần, các xét nghiệm nước tiểu và
máu (acide urique) có thể cho thấy những dấu chứng nguy cơ trong việc tạo lập sạn. Đặc biệt
trong khi khám, việc hỏi các tiền căn cá nhân và gia đình phối hợp với các dữ kiện thăm khám
và kết quả các xét nghiệm cận lâm sàng (chụp hình quang tuyến, soi bọng đái) có thể phát hiện
sớm việc thành lập sạn. Bác sĩ sẽ khuyên về các món ăn nên tránh.
Khi đã phát hiện có sạn đường tiểu, bác sĩ chuyên môn niệu khoa có thể sử dụng những phương
pháp tan sỏi, hoặc tống sạn ra bằng nội soi (endoscopie) hoặc bằng chấn động sóng (shock wave)
v.v...mà không cần dùng tới giải phẫu tùy trường hợp.
Chúng tôi sẽ trở lại vấn đề sạn đường tiểu trong một bài trình bày khác.
- Để ngừa viêm bồn thận-thận cấp tính: do việc thăm khám định kỳ trong thai sản, thầy thuốc có
thể phát hiện sớm các dấu chứng của nhiễm trùng nước tiểu để chữa trị và tránh được những cơn
đau thận do nhiễm trùng.
KẾT LUẬN.
Để kết luận chúng tôi muốn nhấn mạnh 4 điểm:
1- Qua phần trình bầy ở trên, chúng ta thấy rằng đau lưng không nhất thiết phải là đau thận.
Đa phần là do các bắpthịt và dây chằng nơi sống lưng, thứ đến do các đĩa sụn.
2- Để phòng ngừa chứng đau lưng thông thường, chúng ta nên theo sát những lời khuyên về các tư
thế đi, đứng, ngồi, nằm và đặc biệt khi khuân vác các vật nặng. Một số nhỏ các trường hợp đau
lưng do thận: việc khám định kỳ thường niên giúp cho sự phát hiện sớm những dấu chứng của các
bệnh về đường tiểu, đặc biệt là nhiễm trùng đường tiểu, sạn đường tiểu v.v...
3- Không nên bi quan về dự hậu (pronostic) của chứng đau lưng, nhiều khi bi quan quá có thể
tiến tới tình trạng suy nhược về tinh thần và thể chất, từ đó làm ngăn trở công việc làm ăn và
tan vỡ hạnh phúc gia đình. Tỷ suất những trường hợp chán đời vì đau lưng tái phát không phải
là thấp.
4- Không nên tự điều trị bằng cách uống những thuốc đau nhức không có chỉ định của thầy thuốc
hay dùng các thuốc bổ âm, bổ dương một cách bừa bãi, do bạn bè, bà con mách, có hại cho cơ
thể. Chúng ta nên nhớ rằng nhiều khi triệu chứng đau lưng tự nó tan biến nếu chúng ta nghỉ
ngơi và thận trọng trong việc đi đứng vận động chứ không phải thuốc bổ âm, bổ dương đã giúp
chúng ta.
Chúng tôi hy vọng phần nào đã giải đáp thắc mắc và ưu tư của một số lớn quý vị về câu hỏi ”
đau lưng hay đau thận?”
Bác Sĩ ĐẶNG PHÚ ÂN
|